1- YEMEK YARDIMI İSTİSNALARI;
a) İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmediği durumlarda, yemek yardımının kupon, kart veya çek ile yapılması ve nakit olarak kullanılma imkânı bulunmaması halinde, bu ödemeler prime esas kazanca tabi değildir. Bu durumda 158 TL’lik istisna tutarı uygulanmaz.
b) Eğer yemek kartı, kupon veya çeki nakit yerine geçecek şekilde kullanılabiliyorsa, günlük 158 TL tutarındaki kısım istisna sayılır, üzerindeki tutar ise prime esas kazanca dahil edilir.
c) Gelir Vergisi Kanunu’na göre, işyerinde yemek verilmeyen çalışanlara günlük 240 TL (KDV hariç) olmak üzere, 264 TL’ye kadar olan yemek bedeli ödemeleri gelir vergisinden istisnadır.
2- AİLE YARDIMI İSTİSNASI;
Sigortalılara aile zammı adı altında yapılan ödemeler, aşağıdaki şartlarla prime esas kazanca dahil edilmez:
Aylık asgari ücretin %10’una kadar olan aile yardımı istisna kabul edilir.
Sigortalının eşi zorunlu sigortalı olarak çalışmıyor ve
SGK’dan gelir veya aylık almıyor ise,
3- ÇOCUK YARDIMI İSTİSNASI;
Sigortalının, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan en fazla iki çocuğu için ödenen çocuk zammı aşağıdaki şartlarla istisna kapsamındadır:
Malûl olan evli olmayan çocuklar için yaş şartı aranmaz.
Çocuk 18 yaşını doldurmamışsa,
Lise veya mesleki eğitim görüyorsa 20 yaşını,
Yükseköğrenim görüyorsa 25 yaşını doldurmamışsa,
Evli değilse,
Çocuk başına asgari ücretin %2’si oranında ödeme prime esas kazanca dahil edilmez.
4- KASA TAZMİNATI (Mali sorumluluk tazminatı) İSTİSNASI;
a) İsyerlerinde para veya kıymetli evrak ya da esya muhafazası ile görevli bulunan sigortalılara muhtemel açıkları kapatmak amacıyla isverenler tarafından ödenen kasa tazminatları, ücret niteliğinde sayılamayacağından, prime esas kazançtan istisna tutulması gerekmektedir.
Ancak, kasa tazminatı niteliğinde olan ödemelerin para ve kıymetli evrak veyahut eşya muhafazası ile görevli bulunan sigortalıya ödenmesi gerektiğinden, bu tür sorumluluğu bulunmayan sigortalılara bu nitelikte bir ödemenin yapılması halinde söz konusu ödemeler prime esas kazanca dahil edilecektir.
Kasa tazminatına örnek olarak; parasal işlemler, kıymetli evrak ya da malzeme/eşya muhafazası ve benzeri görevler verilebilir. Bu bağlamda, ilk akla gelen görevler; nakit akışında, muhasebe işlerinde, banka işlemlerinde, kasa işlerinde, depoda ve malzeme giriş çıkışında yapılan işler olarak düşünülebilir. Bu görevlerde çalışan personel ve amirlere yapılan kasa tazminatı ödemeleri makul kabul edilebilecektir. Bu işlerde çalışan işçiler kasa açığı verdikleri durumlarda işveren tarafından açığın karşılanması talebi ile karşı karşıya kalabilmektedirler. Dolayısıyla ödenen bu kalem ile işçi, açıklara karşı korunmaktadır.
Kasa tazminatı tutarı ile sigortalının brüt ücreti arasında denge olması gerekmektedir. Sigortalının brüt ücreti içinde kasa tazminatı olarak verilen rakamın her ne kadar belirlenmiş yasal bir sınır olmasa da önemli bir orana ulaşması soru işareti doğurabilecek, örtülü ücret ödemesini düşündürebilecektir. Bu da ödemenin primden kaçınmak amacı ile yapıldığı yönünde denetime neden olabilecektir. Bu nedenle brüt ücret oranladığın %20-25 oranlarını aşan ödemelerin geçerli açıklaması bulunması gerekecektir.
5- AYNİ YARDIMI İSTİSNASI;
İşverenlerce çalışanlara mal veya hizmet şeklinde yapılan ayni yardımlar, tutarına bakılmaksızın prime esas kazanca dahil edilmez.
Ancak bu yardımların nakit olarak ödenmesi (örneğin yağ, un, ayakkabı parası gibi) halinde, bu ödemeler prime tabidir.
6- GÖREV YOLLUKLARI İSTİSNASI;
a) Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinde belirtilen yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı niteliğinde yapılan ödemeler yolluk kapsamındadır.
Bu bakımdan, sigortalılara bireysel iş sözleşmesine veya toplu sözleşmeye dayanılarak ve işveren tarafından sigortalının geçici bir görevle başka yere gönderilmesi veya görev yerini değiştirmesi dolayısıyla verilen ve yolluk kavramına giren ödemeler prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
Sigortalının görevli bulunduğu yerden geçici bir görevle başka yerlere gönderilmesi veya görev yerinin değiştirilmesi dolayısıyla yol masrafı, gündelik (yevmiye), yer değiştirme masrafı olarak duruma bağlı yapılan ödemelerdir ve “görev yolluğu” olarak yapılan bu ödemelerin belge ile kanıtlanması halinde prime esas kazanca dahil edilmemesi gerekmektedir.
1 Temmuz – 31 Aralık 2025 Dönemi Yurt İçi Harcırah Tutarları (Vergiden İstisna)
| Brüt Aylık Tutar (TL) | Vergiden İstisna Gündelik (TL) |
|---|---|
| 29.433,02 ve fazlası | 686,00 |
| 29.222,38 – 29.433,01 | 680,00 |
| 26.647,92 – 29.222,37 | 650,00 |
| 23.371,33 – 26.647,91 | 635,00 |
| 19.386,76 – 23.371,32 | 610,00 |
| 19.386,75 ve altı | 600,00 |
Mükremin SÜRÜCÜ